Türkçe       English

<< Geri Yazdır
doi:10.5578/tt.67689

Türkiye'de akciğer kanseri hastalarında uyku bozuklukları

Yılmaz BÜLBÜL1, Tevfik ÖZLÜ1, Sibel ARINÇ2, Berna AKINCI ÖZYÜREK3, Hülya GÜNBATAR4, Ayşegül ŞENTÜRK3, Ayşe BAHADIR5, Melike ÖZÇELİK6, Ufuk YILMAZ7, Makbule Ö. AKBAY2, Leyla SAĞLAM8, Talat KILIÇ9, Gamze KIRKIL10, Neslihan ÖZÇELİK1, Dursun ALİZOROĞLU7, Serap ARGUN BARIŞ11, Durdu M. YAVŞAN12, Hadice S. ŞEN13, Serdar BERK14, Murat ACAT15, Gülfidan ÇAKMAK16, Perran F. UMUK17, Yavuz Selim İNTEPE18, Ümran TORU19, Sibel ÖKTEM AYIK20, İlknur BAŞYİĞİT11, Sibel ÖZKURT21, Levent C. MUTLU22, Zehra YAŞAR23, Hıdır ESME24, Mehmet M. EROL25, Özlem ORUÇ2, Yurdanur ERDOĞAN3, Selvi ASKER4, Arife ULAŞ26, Serhat EROL7, Buğra KERGET8, Ahmet Emin ERBAYCU7, Turgut TEKE12, Mehmet BEŞİROĞLU17, Hüseyin CAN27, Ayşe DALLI20, Fahrettin TALAY23


1 Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Farabi Hastanesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Trabzon, Türkiye

1 Department of Chest Diseases, Farabi Hospital, Faculty of Medicine, Karadeniz Technical University, Trabzon, Turkey

2 İstanbul Süreyyapaşa Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Göğüs Hastalıkları Kliniği, İstanbul, Türkiye

2 Clinic of Chest Diseases, Istanbul Sureyyapasa Chest Diseases and Chest Surgery Training and Research Hospital, Istanbul, Turkey

3 Ankara Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Göğüs Hastalıkları Kliniği, Ankara, Türkiye

3 Clinic of Chest Diseases, Ankara Ataturk Chest Diseases and Chest Surgery Training and Research Hospital, Ankara, Turkey

4 Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Van, Türkiye

4 Department of Chest Diseases, Faculty of Medicine, Yuzuncu Yil University, Van, Turkey

5 İstanbul Yedikule Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Göğüs Hastalıkları Kliniği, İstanbul, Türkiye

5 Clinic of Chest Diseases, Istanbul Yedikule Chest Diseases and Chest Surgery Training and Research Hospital, Istanbul, Turkey

6 İstanbul Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Tıbbi Onkoloji Bölümü, İstanbul, Türkiye

6 Division of Medical Oncology, Istanbul Lutfi Kırdar Kartal Training and Research Hospital, Istanbul, Turkey

7 İzmir Dr. Suat Seren Göğüs Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Göğüs Hastalıkları Kliniği, İstanbul, Türkiye

7 Clinic of Chest Diseases, Izmir Dr. Suat Seren Chest Diseases and Chest Surgery Training and Research Hospital, Izmir, Turkey

8 Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Erzurum, Türkiye

8 Department of Chest Diseases, Faculty of Medicine, Ataturk University, Erzurum, Turkey

9 İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Malatya, Türkiye

9 Department of Chest Diseases, Turgut Ozal Medical Center, Inonu University, Malatya, Turkey

10 Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Elazığ, Türkiye

10 Department of Chest Diseases, Faculty of Medicine, Fırat University, Elazig, Turkey

11 Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Kocaeli, Türkiye

11 Department of Chest Diseases, Faculty of Medicine, Kocaeli University, Kocaeli, Turkey

12 Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Konya, Türkiye

12 Department of Chest Diseases, Faculty of Medicine, Necmettin Erbakan University, Konya, Turkey

13 Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Diyarbakır, Türkiye

13 Department of Chest Diseases, Faculty of Medicine, Dicle University, Diyarbakır, Turkey

14 Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Sivas, Türkiye

14 Department of Chest Diseases, Faculty of Medicine, Cumhuriyet University, Sivas, Turkey

15 Karabük Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Karabük, Türkiye

15 Department of Chest Diseases, Faculty of Medicine, Karabuk University, Karabuk, Turkey

16 İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Göğüs Hastalıkları Kliniği, İstanbul, Türkiye

16 Clinic of Chest Diseases, Istanbul Haseki Training and Research Hospital, Istanbul, Turkey

17 Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi Onkoloji Bölümü, İstanbul, Türkiye

17 Division of Medical Oncology, Faculty of Medicine, Marmara University, Istanbul, Turkey

18 Bozok Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Yozgat, Türkiye

18 Department of Chest Diseases, Faculty of Medicine Bozok University, Yozgat, Turkey

19 Dumlupınar Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Kütahya, Türkiye

19 Department of Chest Diseases, Faculty of Medicine, Dumlupinar University, Kutahya, Turkey

20 İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, İzmir, Türkiye

20 Department of Chest Diseases, Faculty of Medicine, Izmir Katip Celebi University, Izmir, Turkey

21 Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Denizli, Türkiye

21 Department of Chest Diseases, Faculty of Medicine, Pamukkale University, Denizli, Turkey

22 Namık Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Tekirdağ, Türkiye

22 Department of Chest Diseases, Faculty of Medicine, Namık Kemal University, Tekirdag, Turkey

23 Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Bolu, Türkiye

23 Department of Chest Diseases, Faculty of Medicine, Bolu Abant Izzet Baysal University, Bolu, Turkey

24 Meram Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Göğüs Cerrahisi Kliniği, Konya, Türkiye

24 Clinic of Thoracic Surgery, Meram Training and Research Hospital, Konya, Turkey

25 Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Cerrahisi Anabilim Dalı, Bursa, Türkiye

25 Department of Thoracic Surgery, Faculty of Medicine, Uludag University, Bursa, Turkey

26 Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Medikal Onkoloji Kliniği, Ankara, Türkiye

26 Clinic of Medical Oncology, Atatürk Education and Research Hospital, Ankara, Turkey

27 İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Aile Hekimliği Anabilim Dalı, İzmir, Türkiye

27 Department of Family Medicine, Faculty of Medicine, Izmir Katip Celebi University, Izmir, Turkey

ÖZET

Türkiye'de akciğer kanseri hastalarında uyku bozuklukları

Giriş: Uyku kalitesinin, kanser semptomlarının şiddetiyle ilişkili olduğu bilinmektedir. Bu çalışmada, Türkiye'de akciğer kanseri hastalarında uyku ile ilişkili sorunların prevalansı ve kanser semptomlarının insomnia üzerine etkisinin araştırılması amaçlandı.

Materyal ve Metod: Türkiye'de 26 merkezin katılımıyla gerçekleştirilen, akciğer kanserli olguların dahil edildiği çok merkezli bir çalışma olan ASPECT çalışması verileri, bu hastalarda görülen uyku sorunları, insomni ve bunların kanser semptomları ile ilişkisi yönüyle yeniden değerlendirildi. Hastaların demografik özellikleri ve hastalıkları hakkında bilgi, hasta ile yüz yüze görüşülerek ve hastane kayıtları aracılığıyla derlendi. Uykuyu başlatma ve sürdürme zorluğu (DIMS) ile gündüz artmış uyku hali veya yorgunluk tanımlayan olgular insomni olarak değerlendirildi. Gündüz uyku hali, yorgunluk ve akciğer kanseri semptomları Edmonton Semptom Değerlendirme Skalası kullanılarak kaydedildi.

Bulgular: Katılan 1245 olgunun, %48.4'ünde DIMS, %60.8'inde gündüz uyku hali ve %82.1'inde yorgunluk mevcuttu. Insomni prevalansı %44.7 olarak bulundu. Kadın cinsiyet, evre 3-4 hastalık, metastatik hastalık, komorbid hastalıklar ve kilo kaybı > 5 kg olan olgularda insomnia oranı anlamlı olarak daha yüksekti. Diğer yandan insomnisi olan hastalarda ağrı, bulantı, dispne ve anksiyete semptomları anlamlı düzeyde yüksek bulundu. Multivariate lojistik regresyon analizi, orta ileri şiddetli ağrısı ve dispnesi olan, ayrıca ciddi anksiyetesi olan hastalarda insomni sıklığının 2-3 kat fazla olduğunu ortaya koydu.

Sonuç: Çalışmamız, kanser semptomları ile uyku kalitesi arasında yakın bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Bu nedenle, akciğer kanserli hastalarda kaliteli bir uyku için, kanser semptomların yeterince kontrol edilmesi gereklidir.

Anahtar kelimeler: Akciğer kanseri; uyku bozukluğu; insomni; semptom; ağrı; dispne

SUMMARY

Sleep disturbances in patients with lung cancer in Turkey

Introduction: Sleep quality is known to be associated with the distressing symptoms of cancer. The purpose of this study was to analyze the impact of cancer symptoms on insomnia and the prevalence of sleep-related problems reported by the patients with lung cancer in Turkey.

Materials and Methods: Assesment of Palliative Care in Lung Cancer in Turkey (ASPECT) study, a prospective multicenter study conducted in Turkey with the participation of 26 centers and included all patients with lung cancer, was re-evaluated in terms of sleep problems, insomnia and possible association with the cancer symptoms. Demographic characteristics of patients and information about disease were recorded for each patient by physicians via face-to-face interviews, and using hospital records. Patients who have difficulty initiating or maintaining sleep (DIMS) is associated with daytime sleepiness/fatigue were diagnosed as having insomnia. Daytime sleepiness, fatigue and lung cancer symptoms were recorded and graded using the Edmonton Symptom Assessment Scale.

Results: Among 1245 cases, 48.4% reported DIMS, 60.8% reported daytime sleepiness and 82.1% reported fatigue. The prevalence of insomnia was 44.7%. Female gender, patients with stage 3-4 disease, patients with metastases, with comorbidities, and with weight loss > 5 kg had higher rates of insomnia. Also, patients with insomnia had significantly higher rates of pain, nausea, dyspnea, and anxiety. Multivariate logistic regression analysis showed that patients with moderate to severe pain and dyspnea and severe anxiety had 2-3 times higher rates of insomnia.

Conclusion: In conclusion, our results showed a clear association between sleep disturbances and cancer symptoms. Because of that, adequate symptom control is essential to maintain sleep quality in patients with lung cancer.

Key words: Lung cancer; sleep disturbance; insomnia; symptom; pain; dyspnea

Geliş Tarihi/Received: 12.10.2018 - Kabul Ediliş Tarihi/Accepted: 19.11.2018

Yazışma Adresi (Address for Correspondence)

Dr. Yılmaz BÜLBÜL

Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Farabi Hastanesi,

Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı,

Trabzon - TÜRKİYE

E-mail: bulbulyilmaz@yahoo.com

[ Tam metin ][ PDF ]
<< Geri Yazdır