Türkçe       English

<< Geri Yazdır
Astımlı Hastanın Eğitimi; Halk Astım Okulu Deneyimi#
Esra KUNT UZASLAN*, Nihat ÖZYARDIMCI*, Eser GÜRDAL YÜKSEL*, Mehmet KARADAĞ*,
Ercüment EGE*, R. Oktay GÖZÜ*, Sevil KONUK*

* Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Anabilim Dalı, BURSA
ÖZET
Astımlı hastanın eğitimi, astımın kontrol altına alınmasında ve tedavinin düzenlenmesinde en önemli faktörlerden biridir. Astımda eğitimin ana amacı hastalığın morbidite ve mortalitesini düşürmek, hastanın yaşam kalitesini yükseltmek ve astımı kontrol edebilmektir. Astımlı hastalarımızı kapsamlı bir eğitim programı ile eğitebilmek için 1996 yılında Anabilim Dalımızda ?Halk Astım Okulu? açıldı. Bu programın amacı hastanın hastalığı konusunda bilgisini arttırmak, tedaviye etkin katılımını sağlamak, hastalığın olası en iyi kontrolünü sağlarken, hastanın yaşam kalitesini yükseltmekti. Bu araştırmada eğitimin olguların hastalıkları hakkında bilgi düzeylerine ve klinik seyirlerine olan etkisini incelemeyi amaçladık. 1996-1997 eğitim döneminde; 55 kadın, 20 erkek, toplam 75 astımlı hasta Halk Astım Okulu'na devam ettiler. Eğitim Anabilim Dalımız öğretim üyelerince ayda 2 kez, her defasında 2 saat olmak üzere toplam 18 saatte verildi. Eğitim sırasında hastalar astımın temel fizyopatolojisi, astımı tetikleyici faktörler, allerjen ve irritanlardan kaçınma, tedaviler, bronkodilatör ve antiinflamatuvar ilaçlar ve yan etkileri, inhalasyon teknikleri, PEF metre ölçümlerine göre kişinin kendini izleme yöntemleri hakkında bilgilendirildiler. Olgulara eğitim programı sırasında kitap, broşür, PEF-metre ve PEF günlük kartları da verildi. Astım eğitim programının etkinliği, 44 olgunun astım hakkında 23 temel soruyu içeren astım bilgi değerlendirme anketine verdikleri yanıtlar ve 55 olgunun eğitimi izleyen 6 ay içinde kliniğe başvuru sıklıklarında, gereğinde  beta-2 sempatomimetik inhaler kullanım ihtiyaçlarında, gece ve gündüz semptomlarında ve solunum fonksiyon testlerinde ortaya çıkan değişikliklerin izlenmesiyle değerlendirildi. Olguların anket sorularına verdikleri yanıtlar değerlendirildiğinde, %66'sının temel sorulara doğru yanıtlar verdiği, %64'ünün astım akut atağını tetikleyen faktörlerin hepsini bildiği, %79'unun PEF metre kullanımını bildiği, %64'ünün ilaçların etki mekanizmalarını ve yan etkilerini bildiği, %82'sinin akut atağın özelliklerini ve tıbbi yardım için ne zaman başvurmaları gerektiğini bildikleri saptandı. Eğitimi takiben; olguların polikliniğe başvuru sıklıklarının, gerektiğinde kısa etkili beta-2 sempatomimetik kullanım gereksinimlerinin, gece ve gündüz semptomlarının, fiziksel aktivitesinin etkilenmiş olduğunu ifade eden olguların oranının istatistiksel olarak anlamlı derecede azaldığı saptandı. Astım eğitim programına devam eden olguların altı aylık izlenmesi sonucunda, kapsamlı bir eğitim programının astımın tedavisinin ve kontrolünün önemli bir basamağı olduğu kanısına vardık.
Anahtar Kelimeler: Astım, eğitim.
SUMMARY
Education of Asthmatic Patient; The Experience of ?Public Asthma School?
Patient education is a critical therapeutic strategy in asthma management and is a corner stone in the treatment of the disease. The main goals of asthma education are to reduce mortality and morbidity of the disease, to improve the quality of life, and to control the disease. In 1996, we established ?Public Asthma School, (PAS)? to provide a structural education program to our asthmatic patients. The aim of the program was to improve the knowledge and self-efficiency of patients while achieving a higher quality of life and to have the best management of the disease. In this research, we aimed to evaluate the effects of education on the basic knowledge of the patients about the disease and on their clinical progress. The number of asthmatic patients who attended to the PAS was 75 (55 female, 20 male) in the education year of 1996-1997. Their attendance was for 2 hours in twice a month (totally 18 hours). The courses were given by the chest specialist of our department. During the education, patients were given the information about basic pathophysiology of asthma, avoidance of allergens and irritants, and triggering factors of asthma, medications, bronchodilator and antiinflammatory drugs and their side effects, inhaler techniques, self management quidelines based on PEF measurement. They were also provided with booklets, books, a PEF metre and PEF diary cards during AEP. The effectivenes of asthma education program (AEP) was evaluated in 44 patients by an asthma knowledge test (AKT) which consists of 23 basic questions about asthma and in 55 patients by monitorization of the number of clinic visits, lung function tests, on-demand use of inhaled short acting beta-2 agonist and symptoms within 6 months following AEP. According to the results of AKT; 66% of patients gave adequate answers to the main questions, that is 64% of patients were aware of the whole triggerring factors of asthma, 79% knew the usage of PEF metre, 64% knew the actions (reliever, preventer) and side effects of drugs and 82% knew the charactericts of an acute attack and the time to seek medical aid. We observed a significant decrease in the number of out-patient clinic visits, and in demand for short acting beta-2 agonist usage. We also found statistically significant decrease in percentage of patients with day and night symptoms and the percentage of patients feeling restriction on exercise. On the basis of the 6 months follow up of patients attending our AEP, we came to the conclusion that a structural patient education program is an essential component of the control and management of asthma.
Key Words: Asthma, education.
# Bu araştırma Toraks Derneği İkinci Yıllık Kongresi'nde (6-10 Mayıs 1998, Antalya) ?Astımlı Hastanın Eğitimi; Halk Astım Okulu Deneyimi?; (TP-185) ve European Respiratory Society Yıllık Kongresi'nde (19-23 Eylül 1998 Cenevre, İsviçre), ?Asthma School: The Evaluation of a Structured Teaching for Asthma Patients? (P-1983) başlıkları ile tebliğ edilmiştir.
Yazışma Adresi:
Dr. Esra KUNT UZASLAN
Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi
Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Anabilim Dalı
16059, Görükle, BURSA
[ PDF ]
<< Geri Yazdır