Türkçe       English

<< Geri Yazdır
doi:10.5578/tt.1963
The importance of associations in the struggle against tuberculosis in Turkey

Türkiye'de verem savaş derneklerinin tüberküloz mücadelesindeki yeri

Murat AKSU1, Sadık TOPRAK2


1 İzmir Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıp Tarihi ve Etik Anabilim Dalı, İzmir,

2 Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi, Adli Tıp Anabilim Dalı, Zonguldak.

ÖZET

Türkiye'de verem savaş derneklerinin tüberküloz mücadelesindeki yeri

İnsanlık tarihi kadar eski bir hastalık olan ve insanoğlunun yaşamını her alanda etkileyen tüberküloza karşı verilen mücadele dünyada sivil toplum örgütleri tarafından başlatılmış ve bu mücadele ikinci dünya savaşı sonrasında başarıya ulaşmıştır. Tüm dünyada olduğu gibi Anadolu'da da tüberkülozla mücadele tıp çevrelerinde önde gelen isimlerin girişimleriyle Osmanlı Devleti döneminde başlamıştır. Sonraki yıllarda mücadelenin yürütücü kadrolarını içinde barındıran İstanbul Verem Savaş Derneği 1918 yılında kurulmuştur. Yaşanan siyasi gelişmeler nedeniyle kısa süre sonra duran dernek çalışmaları, 1923 yılında Türkiye Cumhuriyeti döneminde İzmir'de yeniden başlamıştır. Tıp çevrelerinin 1925 ve 1927 yıllarında düzenlediği ulusal tıp kongrelerinde tüberkülozun ana konu olarak seçilmesi ve sonrasında 1928 yılında İstanbul Verem Savaş Derneğinin yeniden faaliyete geçmesiyle mücadelede dernek çalışmaları belirleyici rol üstlenmeye başlamıştır. 1953-1973 yılları arasında UNICEF, Sağlık Bakanlığı ve Ulusal Verem Savaş Derneğinin ortaklaşa yürüttüğü çalışmalar sonrasında tüberküloz mücadelesinde önemli sonuçlar elde edilmiştir. Bu olumlu tablonun verdiği rehavet ortamı, ekonomik ve siyasi krizlerle geçen 10 yıl içinde tüberkülozda tüm dünyada yaşanan artışa paralel olarak Türkiye'de de bir artış söz konusu olmuştur. 1990'lı yıllara gelindiğinde derneklerin katılımıyla oluşan Ulusal Verem Savaşı Dernekleri Federasyonu'nun (1986) çalışmaları sonucunda tüberküloz mücadelesinde doğrudan gözetimli tedavi stratejisi uygulamasına Türkiye genelinde 2005 yılında geçilmiştir. Sonuç olarak; başlangıcından günümüze kadar geçen süre içinde Türkiye'de yürütülen tüberküloz mücadelesinde verem savaş derneklerinin önemli rolü olduğu değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Tüberküloz, dernek, doğrudan gözetimli tedavi, Türkiye.

SUMMARY

The importance of associations in the struggle against tuberculosis in Turkey

Murat AKSU1, Sadık TOPRAK2


1 Department of Medical Ethics and the History of Medicine, Faculty of Medicine, Izmir University,

Izmir, Turkey,

2 Department of Forensic Medicine, Faculty of Medicine, Bulent Ecevit University, Zonguldak, Turkey.

Tuberculosis is a disease as old as human history and has affected every area of human life. The struggle against tuberculosis had been started by non-governmental organizations and achieved success after second world war. In Anatolia as well as all over the world fight against tuberculosis, with the leading names in medicine, started during the Ottoman Empire. In the following years of struggle within the executive team will host association (Istanbul Anti-tuberculosis Association) was founded in 1918. Due to political developments that occurred shortly after standing association studies, in 1923, the Republic of Turkey in Izmir during the re-started. In the 1925 and 1927 a national medical congress, tuberculosis as the main election issue, was organized, and then in 1928 in Istanbul Tuberculosis Association again take action in the fight against decisive role in association studies have begun to undertake. In the years 1953-1973, UNICEF, Ministry of Health and later efforts Turkish National Anti-tuberculosis Association jointly significant results were obtained in the fight against tuberculosis. These positive statements given the lethargy environment, economic and political crises in the last 10 years, in parallel with the increase of tuberculosis around the world experiencing, there was an increase in Turkey. In 1986, the National Anti-Tuberculosis Federation was founded by Anti-Tuberculosis Associations. The Anti-Tuberculosis Federation has put in practice DOTS programme in 2005 in Turkey. In conclusion, we evaluate that the Anti-Tuberculosis Associations in Turkey have played a major role in struggle against tuberculosis in Turkey since the last century.

Key Words: Tuberculosis, association, DOTS, Turkey.

Geliş Tarihi/Received: 24/05/2011 - Kabul Ediliş Tarihi/Accepted: 31/05/2011

Yazışma Adresi (Address for Correspondence):

Dr. Murat AKSU,

İzmir Üniversitesi Tıp Fakültesi,

Tıp Tarihi ve Etik Anabilim Dalı,

İZMİR - TURKEY

e-mail: murataksumd@gmail.com

[ Tam metin ][ PDF ]
<< Geri Yazdır