Türkçe       English

<< Geri Yazdır
Zonguldak kömür havzasında çalışan kömür işçilerinde çalışma koşulları ve
pnömokonyoz durumu: 1985-2004
Meltem TOR1, Mesut ÖZTÜRK2, Remzi ALTIN1, Arif Hikmet ÇIMRIN3

1 Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Zonguldak,
2 Türkiye Taşkömürü Kurumu, İş Güvenliği ve Eğitim Daire Başkanlığı, Zonguldak,
3 Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, İzmir.
ÖZET
Ülkemizde yer altında emek yoğun çalışmayı gerektiren taşkömürü üretimi sadece Zonguldak ili ve çevresinde, Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) işletmelerinde sürdürülmektedir. Bu işletmede 1960 yılında toz kontrol programı, 1969 yılında da periyodik pnömokonyoz araştırması başlamış olmasına rağmen bölgeye ait basılmış veriler oldukça sınırlıdır. Bu çalışmada, 1985-2004 yıllarına ait işletmelerin tümüne ait toz değerleri ve kömür üretiminde çalışanların tamamına ait sağlık kontrol verileri TTK'dan elde edilerek çalışma alanlarındaki toz konsantrasyonu ile pnömokonyoz prevalansı arasındaki ilişki araştırılmıştır. Çalışma alanlarında 1978 yılından itibaren yer altında ortalama solunabilir toz konsantrasyonu 1.66 mg/m3, yer üstünde ise 0.73 mg/m3 olarak saptanmıştır. İşletmelerdeki toplam işçi sayısı 1985 yılında 38.231 iken, 2004 yılında 8932 işçi yer altında olmak üzere toplam 12.261 işçiye inmiştir. Bu dönemde yer üstünde çalışan işçilerde pnömokonyoz saptanmamıştır. Pnömokonyoz insidansı bu yıllar arasında %0.17-2.8 arasında, prevalans ise %1.23-6.23 aralığında değişmektedir. Pnömokonyoz saptanan olgulardaki radyolojik opasiteler genellikle küçük opasiteler olarak rapor edilmiştir. Sonuç olarak, bu çalışma Zonguldak kömür havzasına ait 20 yıllık pnömokonyoz verilerini sunan ilk çalışmadır. Toz kontrol önlemlerinin uygulamada olmasına ve solunabilir toz konsantrasyonunun yasal sınırın altında bulunmasına rağmen kömür çıkarma noktasında çalışanlarda pnömokonyoz ortaya çıkma riski hala söz konusudur. Çalışma ortamındaki solunabilir toz konsantrasyonunun uluslararası sınır değer olan 1 mg/m3 düzeyine düşürülmesi hedeflenmelidir. Alınacak önlemlerle birlikte bölge verileri daha kapsamlı epidemiyolojik çalışmalarla da irdelenmelidir.
Anahtar Kelimeler: Kömür, pnömokonyoz, kömür tozu.
SUMMARY
Working conditions and pneumoconiosis in Turkish coal miners between 1985 and 2004: a report from Zonguldak coal basin, Turkey
Meltem TOR1, Mesut ÖZTÜRK2, Remzi ALTIN1, Arif Hikmet ÇIMRIN3

1 Department of Chest Diseases, Faculty of Medicine, Zonguldak Karaelmas University, Zonguldak, Turkey,
2 Department of Occupational Safety and Education, Turkish Coal Enterprises, Zonguldak, Turkey,
3 Department of Chest Diseases, Faculty of Medicine, Dokuz Eylul University, Izmir, Turkey.
In Turkey, bituminous coal mining is performed only in Zonguldak coal basin since 1940. Pneumoconiosis surveillance programs and dust control measures are in effect, but published pneumoconiosis data from this area is lacking. In this study, we aimed to evaluate the change in prevalence and case detection between 1985 and 2004 and assess the correlation between the dust concentration in workplaces and the prevalence of pneumoconiosis. Data on respirable dust concentrations and number of workers diagnosed as pneumoconiosis between 1985 and 2004 were obtained from Turkish Coal Enterprises authorities. Mean respirable dust concentrations in workplaces underground and on the ground were 1.66 mg/m3 and 0.73 mg/m3 respectively. Total number of workers decreased from 38.231 in 1985 to 12.261 in 2004 including 8932 underground workers. In this period, pneumoconiosis has not been reported in the ground workers. Incidence of pneumoconiosis ranged between 0.17-2.8 percent and prevalence ranged between 1.23-6.23 percent between 1985 and 2004. Radiologic opacities compatible with pneumoconiosis were predominantly small opacities. This is the first report about the incidence and prevalence rate of coal worker's pneumoconiosis in the main coal mining area of Turkey. Dust measurement and screening standards should be improved and adapted to international standards and we conclude that surveillance data should be closely monitored in this region and further epidemiologic studies in this area are warranted.
Key Words: Coal, pneumoconiosis, coal dust.
Yazışma Adresi (Address for Correspondence):
Dr. Meltem TOR,
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi,
Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı,
67600 ZONGULDAK - TURKEY
e-mail: mmtor@superonline.com
[ PDF ]
<< Geri Yazdır