Türkçe       English

<< Geri Yazdır
Fagerstrom nikotin bağımlılık testinin Türkçe versiyonunun güvenirliği ve faktör analizi
M. Atilla UYSAL1, Figen KADAKAL1, Çağatay KARŞIDAĞ2, Nazan Gülhan BAYRAM3,
Ömer UYSAL4, Veysel YILMAZ1

1 Yedikule Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi,
2 Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İstanbul,
3 Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Gaziantep,
4 İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Biyoistatistik ve Demografi Anabilim Dalı, İstanbul.
ÖZET
Fagerstom nikotin bağımlılık testi (FNBT), sıklıkla nikotinin fiziksel bağımlılığını ölçmek için kullanılmaktadır. Bu çalışmada, FNBT ve sigara içme ağırlığı indeksi (SİAİ)'nin Türk sigara içicilerinde faydasını belirlemeyi ve FNBT'nin Türkçe versiyonunda itemler arası ilişkisini faktör analizi ile göstermeyi amaçladık. Yüzdört (%61.5)'ü erkek, 65 (%38.5)'i kadın toplam 169 sigara içicisine FNBT'nin Türkçe versiyonu uygulandı. Yüzaltmışdokuz kişiden rastgele seçilen 52 sigara içicisine test-retest güvenirlilik analizi için uygulandı. FNBT'nin Türkçe versiyonu orta derecede güvenilir bulundu (Cronbach alfa: 0.56). FNBT'nin üçüncü sorusu (vazgeçemeyeceğiniz sigara) sorular arasında güvenirliği en zayıf olan idi (p< 0.05). Faktör 1, soru 1 (uyandıktan sonraki ilk sigara), soru 4 (günde içilen sigara sayısı), soru 5 (sabah saatlerinde içilen sigara miktarı), soru 6 (hasta olduğunda sigara içme durumu), soru 2 (sigara içmenin yasak olduğu yerlerde sigarasız olma durumu), faktör 2 soru 3'le farklı bir şekilde ayrıldı. Soru 3, total skor ile anlamlı korelasyon göstermiyordu ve bu soruya verilen yanıt test-retest arasında anlamlı idi (p< 0.05). FNBT'nin Türkçe versiyonu, sigara bırakma polikliniklerinde nikotin bağımlılığını değerlendirmede ölçüm metodu olarak kullanılabilir. Ancak üçüncü soru vurgulanmalı ve sigara içicilerinin bu soruyu anlamasına yardımcı olunmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Nikotin bağımlılığı, Fagerstrom, güvenirlik, faktör analizi.
SUMMARY
Fagerstrom test for nicotine dependence: Reliability in a Turkish sample and factor analysis#
Fagerstom Test for Nicotine Dependence (FTND) has often been used as a measure of physical dependence on nicotine. In this study, we aimed to verify the usefullness of FTND and Heaviness of Smoking Index (HSI) in a sample of Turkish smokers and present relationship among interrelated items in our Turkish version of FTND by factor analysis. One hundred sixty nine smokers, 104 (61.5%) males, 65 (38.5%) females smoker were administered the Turkish translation of FTND. Fifty-two current smokers selected randomly from 169 were administered the questionnaire for test- retest reliability analysis. The Turkish version of FTND had moderate reliability (Cronbach alpha: 0.56). One FTND item (question 3: hate- most to give up) performed poorly on construct reliability tests. Factor 1 was loaded by questions 1 (first cigarette after awakening), 4 (number of cigarettes per day), 5 (smoking status during the first hours), 6 (smoking if ill), 2 (refrain from smoking in forbidden places) and factor 2 was separately loaded by question 3. Question 3 did not have significant correlation with the total score and the response to this question was significant between test and retest. The Turkish version of FTND may become a measuring tool in the assessment of smoking cessation programs. However, question 3 must be used attentively and preferably an explanation should be made to enable a clear understanding of the question to the Turkish smokers as they take the test.
Key Words: Nicotine, dependence, Fagerstrom, reliability, factor, analysis.
# Bu çalışma, Toraks Derneği 6. Kongresi (23-26 Nisan 2003, Antalya)'nde sözlü sunu olarak ve “European Respiratory Society (ERS)” 13. Kongresi (27 Eylül-1 Ekim 2003, Viyana)'nde poster olarak sunulmuştur.
Yazışma Adresi:
Dr. M. Atilla UYSAL,
Başakşehir 4. Etap I. Kısım D. 31 Blok D. 31
İkitelli, İSTANBUL - TURKEY
e-mail: dratilla@yahoo.com
[ PDF ]
<< Geri Yazdır